W grudniu obserwujemy ISS czyli…

Zamieszczony przez w dniu 05 grudnia 2016

W grudniu obserwujemy ISS czyli…

…widocz­ność Mię­dzy­na­ro­do­wej Sta­cji Kosmicz­nej (Inter­na­tio­nal Space Station) na noc­nym nie­bie.

 

Drugi i trzeci tydzień grud­nia będą sprzy­jały dostrze­że­niom na naszym nie­bie prze­lo­tów Mię­dzy­na­ro­do­wej Sta­cji Kosmicz­nej. Będzie się ona poja­wiała w dogod­nej porze, bo wie­czo­rami, w postaci jasnej, nie­zbyt szybko poru­sza­ją­cej się kropki. Żeby ją zoba­czyć, wystar­czy wyjść poza zasięg miej­skich latarni i skie­ro­wać wzrok w miej­sce wska­zane w poniż­szej tabeli.

 

Całe zja­wi­sko trwa od dwóch do ponad sze­ściu minut, w trak­cie któ­rych Sta­cja maje­sta­tycz­nie prze­suwa się po noc­nym nie­bie, zawsze z zachodu na wschód.

 

miedzynarodowa-stacja-kosmiczna

 

Tabela zawiera infor­ma­cje, z któ­rych mogą korzy­stać miesz­kańcy Kra­kowa. Widocz­ność Sta­cji Kosmicz­nej w innych rejo­nach Pol­ski, dokład­nie dla miej­sca, w któ­rym się znaj­du­jemy – można usta­lić w opar­ciu o ser­wis inter­ne­towy

logo_heavens-above

 

 

Wcze­śniej, w pra­wym gór­nym rogu strony należy usta­lić współ­rzędne miej­sca pla­no­wa­nej obser­wa­cji (loka­li­za­cja).

 

DataJasnośćPoczą­tekAzy­mutŚro­dekWyso­kośćAzy­mutKoniecWyso­kośćAzy­mut
5 XII-3,117:27:34SW17:30:4957°SSE17:31:2846°ESE
6 XII-2,416:35:51SW16:38:5638°SSE16:41:3513°E
6 XII-218:12:01W18:14:1639°W18:14:1639°W
7 XII-3,417:20:01WSW17:23:1989°S17:24:2141°ENE
8 XII-3,116:28:04WSW16:31:2166°SSE16:34:2512°ENE
8 XII-2,318:04:38W18:07:0544°WNW18:07:0544°WNW
9 XII-3,317:12:34W17:15:5270°N17:17:0934°ENE
10 XII-3,316:20:31WSW16:23:4983°N16:27:0810°ENE
10 XII-2,717:57:10WNW17:59:5252°NW17:59:5252°NW
11 XII-3,217:05:06W17:08:2363°N17:09:5628°ENE
12 XII-3,216:13:00W16:16:1767°N16:19:3510°ENE
12 XII-3,317:49:38WNW17:52:4274°NW17:52:4274°NW
13 XII-3,316:57:33WNW17:00:5169°N17:02:5222°E
13 XII-0,818:34:07WNW18:35:3222°W18:35:3222°W
14 XII-3,117:42:00WNW17:45:1867°SSW17:45:4656°SSE
15 XII-3,416:49:55WNW16:53:1490°NNE16:56:0713°ESE
15 XII-118:26:40W18:28:4824°SW18:28:4824°SW
16 XII-2,117:34:24W17:37:3139°SSW17:39:1821°SSE
17 XII-2,716:42:14WNW16:45:3059°SSW16:48:4410°SE
18 XII-0,817:26:57W17:29:3422°SW17:32:1110°SSE
19 XII-1,516:34:35W16:37:3633°SSW16:40:3710°SE
21 XII-0,216:27:11W16:29:3319°SW16:31:5610°S

 

Obja­śnie­nia:

  • jasność wyra­żona jest w wiel­ko­ściach gwiaz­do­wych, im liczba mniej­sza, tym obiekt jaśniej­szy. Minus 3,3 ozna­cza na przy­kład, ze sta­cja będzie jasno­ścią dorów­ny­wała pla­ne­cie Wenus, dobrze widocz­nej każ­dego pogod­nego gru­dnio­wego wie­czoru.
  • azy­mut to kąt liczony wzdłuż płasz­czy­zny hory­zontu. Można go wyra­zić na dwa spo­soby – w stop­niach od 0 do 360 zaczy­na­jąc od kie­runku pół­noc­nego w prawo, albo w rum­bach, tak jak w powyż­szej tabeli. Wtedy mamy do dys­po­zy­cji 16 kie­run­ków, każdy o roz­pię­to­ści 22,5 stop­nia. Kolej­ność jest nastę­pu­jąca:

 

Kie­ru­nekAzy­mut w stop­niachAzy­mut w rum­bach
Pół­noc0° lub 360°N
Pół­nocny pół­nocny wschód22,5°NNE
Pół­nocny wschód45°NE
Wschodni pół­nocny wschód67,5°ENE
Wschód90°E
Wschodni połu­dniowy wschód112,5°ESE
Połu­dniowy wschód135°SE
Połu­dniowy połu­dniowy wschód157,5°SSE
Połu­dnie180°S
Połu­dniowy połu­dniowy zachód202,5°SSW
Połu­dniowy zachód225°SW
Zachodni połu­dniowy zachód247,5°WSW
Zachód270°W
Zachodni pół­nocny zachód292,5°WNW
Pół­nocny zachód315°NW
Pół­nocny pół­nocny zachód337,5°NNW

 

  • wyso­kość ozna­cza odle­głość kątową od hory­zontu, liczoną w stop­niach od 0° do 90°. Gwiazda Polarna w Mało­pol­sce jest widoczna około 50° nad hory­zon­tem.
  • moment osią­gnię­cia wska­za­nej pozy­cji na nie­bie podany jest w godzi­nach, minu­tach i sekun­dach czasu urzę­do­wego, czyli tego, jaki wska­zują nasze zegarki. Dla terenu Mało­pol­ski poszcze­gólne momenty mogą róż­nić się co naj­wy­żej o nie­całą minutę.

 

Taką tabelkę, ucze­nie nazy­waną „efe­me­rydą prze­lo­tów ISS, można zna­leźć na wspo­mnia­nej już stro­nie

logo_heavens-above

 

 

 

Pole­cam ją, ponie­waż zawiera sporo aktu­al­nych infor­ma­cji na temat aktu­al­nej widocz­no­ści ciał nie­bie­skich, zarówno natu­ral­nych jak i będą­cych dzie­łem rąk ludz­kich.

Co bar­dziej zaawan­so­wani ama­to­rzy mogą pod­jąć próby foto­gra­fo­wa­nia śladu ISS. W tym celu potrzebny będzie apa­rat foto­gra­ficzny usta­wiony na sta­ty­wie. Apa­rat powi­nien mieć moż­li­wość nasta­wia­nia dłu­gich cza­sów eks­po­zy­cji, albo opcję „bulb”. Po wybra­niu ogni­sko­wej obiek­tywu typu „zoom” na naj­mniej­szą war­tość celu­jemy apa­ra­tem w rejon nieba wska­zany w tabelce, po czy w razie dostrze­że­nia Sta­cji wyzwa­lamy migawkę na kil­ka­na­ście sekund albo też uży­wamy usta­wie­nia „B”.

Należy pamię­tać o wcze­śniej­szym usta­wieni ostro­ści bądź to korzy­sta­jąc z funk­cji „live view”, bądź wyko­nu­jąc serię prób­nych zdjęć. Czu­łość matrycy musi być dobrana w zależ­no­ści od tła nieba – im bli­żej cen­trum mia­sta, tym owo tło jest jaśniej­sze.
W Nie­po­ło­mi­cach, gdzie zanie­czysz­cze­nie świetlne jest dosyć dokucz­liwe, dla ogni­sko­wej 18 mm uży­wam czu­łość 1 600 ASA przy prze­sło­nie 3,5 dla eks­po­zy­cji 30 sekund. Należy pamię­tać o korzy­ściach, jakie daje posia­da­nie wężyka lub pilota do apa­ratu. Bez nich jeste­śmy ska­zani na uży­cie samo­wy­zwa­la­cza, gdyż trzy­ma­nie palca na spu­ście migawki przez dłuż­szy czas nie­uchron­nie spo­wo­duje wyko­na­nie poru­szo­nego zdję­cia. Udane zdję­cie będzie przed­sta­wiało jasny ślad na tle gwiazd, pole­cane jest wkom­po­no­wa­nie w kadr jakie­goś lokal­nego, łatwo roz­po­zna­wal­nego obiektu. Pole­cam wyko­na­nie sekwen­cji zdjęć, które następ­nie posłużą do wyko­na­nia ani­ma­cji bądź też zostaną zło­żone w jedno zdję­cie wyni­kowe.

A oto przy­kła­dowe zdję­cie śladu Mię­dzy­na­ro­do­wej Sta­cji Kosmicz­nej, wyko­nane w lutym 2015 rok w trak­cie Zimo­wego Obozu Obser­wa­cyj­nego w Biesz­cza­dach. Wyraź­nie widoczne jest świa­tło zodia­kalne, co dobrze świad­czy o jako­ści tam­tej­szego nieba.

 

iss_bieszczady_2015

Foto­gra­fie: © Łukasz Kalina | © NASA

 

Grze­gorz Sęk